Ayasofya

Neden meşhur

Yaklaşık bin yıl boyunca dünyanın en büyük kilisesiydi. Dev kubbesi, yapıldığı çağda bir mühendislik mucizesi sayıldı ve sonraki Osmanlı camilerine örnek oldu. Bizans mozaikleriyle Osmanlı hat levhaları aynı mekânda yan yana durur.

Künye

Yapım

532–537

Yaptıran

Bizans İmparatoru I. Justinianus

Mimarlar

Tralleisli Anthemios ve Miletoslu İsidoros

Kubbe

Yaklaşık 31 m çap, 55 m yükseklik

Bugünkü işlev

Cami (2020'den beri)

Kısa tarih

1. 532Nika Ayaklanması'nda yanan eski kilisenin yerine bugünkü yapının inşaatı başladı.
2. 537Justinianus kiliseyi açtı.
3. 558Depremlerle zayıflayan ilk kubbe çöktü; yerine yapılan daha yüksek kubbe 562'de tamamlandı.
4. 1453Fatih Sultan Mehmed İstanbul'u alınca yapıyı camiye çevirdi.
5. 1934Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürüldü.
6. 2020Yeniden cami olarak ibadete açıldı.

İçeride neler var

1. 1Kubbe eteğindeki pencere dizisi: bu ışık şeridi yüzünden kubbe havada asılı gibi görünür.
2. 2Duvarlardaki sekiz dev yuvarlak levha: Allah, Hz. Muhammed, dört halife ve Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin'in adları yazılıdır.
3. 3Apsisteki Meryem ve çocuk İsa mozaiği: Bizans'ta tasvir yasağı bittikten sonra yapılan ilk büyük mozaiklerdendir; namaz vakitlerinde perdeyle örtülür.
4. 4Üst galerideki Deesis mozaiği: İsa'nın iki yanında Meryem ve Vaftizci Yahya yer alır.
5. 5Zemindeki renkli taş daire, omphalion: Bizans imparatorlarının burada taç giydiği düşünülür.

İpuçları

• Yabancı ziyaretçiler ücretli olarak ayrı girişten üst galeriyi gezer; Türk vatandaşları ibadet alanına ücretsiz girer.
• Omuzlar ve dizler kapalı olmalı, kadınlar başını örter; halı kaplı ibadet alanına ayakkabıyla girilmez.
• Namaz vakitlerinde ziyaret durur, cuma öğle saatlerinden kaçının.
• Sabah açılışta sıra en kısadır.